Zadoscuczynienie od brata

Dzień dobry!

Pani Aleksandro – w opisanej sytuacji raczej nie chodzi o „zadośćuczynienie” (to jest zwykle za krzywdę, np. naruszenie dóbr osobistych), tylko o zachowek albo ewentualnie rozliczenie nakładów.

Tak, potencjalnie w formie zachowku, jeśli dom został przekazany bratu w darowiźnie od taty (albo od obojga rodziców, gdy dom był wspólny). Darowizny na rzecz dziecka co do zasady dolicza się do spadku przy liczeniu zachowku – nawet jeśli były dawno temu (szczegóły: zachowek po darowiźnie mieszkania oraz przepis: art. 993 Kodeksu cywilnego).

Uwaga praktyczna: skoro mama żyje, to:

• po tacie – zachowku można dochodzić już teraz (zależnie od tego, czy i co tata „zostawił” oraz czy darowizna obejmowała jego udział),
• po mamie – ewentualny zachowek będzie dopiero po jej śmierci (jej spadek jeszcze się nie otworzył).

Jeżeli natomiast darowiznę zrobiła wyłącznie mama już po śmierci taty, to z tytułu spadku po tacie może nie być podstaw do zachowku od wartości tego domu.

W podobnych sprawach mechanizm wygląda zwykle tak: roszczenie kieruje się do obdarowanego (tu: brata) jako zobowiązanego do zapłaty zachowku – przykład: Zachowek od darowizny mieszkania – pytanie.

Samo długoletnie mieszkanie nie daje automatycznie prawa do części domu. Może natomiast mieć znaczenie, jeśli:

• ponosiła Pani nakłady/remonty z własnych pieniędzy (wtedy czasem da się dochodzić zwrotu nakładów – zależy od dowodów i podstawy prawnej),
• była jakaś umowa rodzinna (np. „dożywocie”, służebność, użyczenie) – to zmienia ocenę.

1. Ustalić kiedy i od kogo była darowizna (akt notarialny) oraz czy dom był majątkiem wspólnym rodziców.
2. Sprawdzić, czy tata zostawił testament i jakie były inne składniki majątku/długi.
3. Wyliczyć zachowek (wartość domu z dnia orzekania, ale stan z chwili darowizny – to ma znaczenie w praktyce).
4. Najpierw wezwanie do zapłaty do brata, potem ewentualnie pozew.

Na koniec 3 pytania, żeby ocenić Pani szanse „na twardo”:

1. Kiedy dokładnie była darowizna i czy darczyńcą był tata, mama czy oboje?
2. Czy tata zostawił testament?
3. Czy ma Pani dowody na większe remonty/nakłady (faktury, przelewy, świadkowie)?

Uwaga! Konsultacji nie udzielił prawnik, a sztuczna inteligencja.