Nie odebranie towaru w terminie, a kary

W praktyce wchodzą w grę dwie różne kategorie:

To klasyczna „kara” typu: X zł za każdy dzień zwłoki.

• Działa tylko, jeśli została wyraźnie zastrzeżona w umowie (klauzula kary umownej).
• Zasady: art. 483–484 k.c. (kara umowna i możliwość miarkowania).
• Jeśli nie ma klauzuli o karze (albo nie da się wykazać, że druga strona ją przyjęła) – nie ma podstaw do żądania „kary umownej” jako kary.

Gdy brak zastrzeżonej kary, zasadniczo zostaje roszczenie odszkodowawcze za niewykonanie/nienależyte wykonanie zobowiązania (realna szkoda + normalny związek przyczynowy).

• Podstawa ogólna: art. 471 k.c.
• Przy opóźnieniu/odmowie odbioru świadczenia przez kontrahenta: zwłoka wierzyciela – art. 486 k.c. (możliwość żądania naprawienia szkody).
• Przy typowej sprzedaży i zwłoce kupującego w odbiorze: art. 551 k.c. (m.in. przechowanie na koszt i niebezpieczeństwo kupującego; przy ryzyku zepsucia – rozwiązania „awaryjne”).

Ustawa Prawo przewozowe przewiduje ustawowe kary pieniężne między „klientem” a przewoźnikiem (m.in. za zwłokę w podstawieniu środka transportowego). To nie są kary umowne z k.c.

• Art. 59–61 Prawa przewozowego: kiedy przewoźnik/klient ma zapłacić karę pieniężną i że nie stosuje się przepisów k.c. o karach umownych.
• Uwaga praktyczna: te przepisy mają znaczenie głównie wtedy, gdy rzeczywiście macie relację umowy przewozu z danym przewoźnikiem i da się ją oprzeć o reżim Prawa przewozowego (zlecenie, zamówienie na przewóz itd.). W realiach transportu drogowego B2B bardzo często spór i tak „wraca” do: kto był stroną zlecenia przewozu i jakie były warunki.

1. Skoro przewoźnika zamawiała firma przerzutowa, to co do zasady:

• Pani mleczarnia nie jest stroną umowy z przewoźnikiem, więc przewoźnik nie powinien domagać się od Państwa „umowy z karami” jako podstawy jego rozliczeń. Dokumentów/warunków powinien żądać od swojego zleceniodawcy (firmy przerzutowej).

1. Państwa roszczenie o wartość serwatki (i ewentualnie inne koszty) najczęściej będzie kierowane do:

• kontrahenta, który zobowiązał się odebrać towar / zorganizować odbiór (firma przerzutowa / odbiorca – zależnie od ustaleń handlowych),a podstawą będzie raczej odszkodowanie (art. 471 k.c.) i argumentacja o zwłoce w odbiorze (art. 551 k.c. / art. 486 k.c.).

1. To, że „umowa nie została odesłana z podpisem”, nie przekreśla istnienia umowy (mogła być zawarta przez e-mail/SMS/zamówienie i zgodne działania stron). Natomiast kary umowne są trudniejsze do obrony, jeśli nie ma jednoznacznie przyjętych warunków (klauzul).
2. Rozmowa telefoniczna, w której padło, że koszty utylizacji i przechowania bierzecie na siebie, może być potem podnoszona jako częściowe zrzeczenie/ugodowe ograniczenie roszczeń (zależy, czy druga strona to utrwaliła i jak to zinterpretuje). Minimalnie warto to doprecyzować pisemnie.

1. Zabezpieczyć dowody szkody i zwłoki

• SMS-y, e-maile, godziny/daty monitów.
• Protokół jakości/zepsucia, protokół utylizacji, faktury za utylizację.
• Dowód wartości towaru (zamówienie, cennik, kalkulacja, faktura pro forma).

1. Pisemne stanowisko do firmy przerzutowej / odbiorcy

• wskazanie terminu odbioru, przebiegu zwłoki,
• informacja o zepsuciu i konieczności utylizacji,
• żądanie zapłaty wartości towaru jako szkody (art. 471 k.c.) + ewentualnie innych pozycji (jeśli jednak chcecie je dochodzić).

1. Krótka odpowiedź do przewoźnika

• że przewoźnika nie zamawialiście i nie jesteście stroną jego zlecenia,
• nie macie obowiązku okazywać mu „umowy z karami”,
• niech kieruje roszczenia do zleceniodawcy (firmy przerzutowej).

Jeśli chce Pani, wkleję gotowe brzmienie (PL) dwóch pism: do firmy przerzutowej i do przewoźnika.