Pytanie: Jeżeli alimenty zostały ustalone w niższej wartości niż w zabezpieczeniu to czy mogę domagać się zaliczenia nadpłaty w rozliczeniu alimentów ?

Dzień dobry!

Co do zasady – nie można jednostronnie “zaliczyć nadpłaty” z okresu zabezpieczenia na przyszłe raty alimentów (czyli np. przestać płacić przez 1–2 miesiące). Alimenty są świadczeniem miesięcznym na bieżące potrzeby dziecka, a „rozliczenie” wymaga zwykle zgody drugiej strony albo rozstrzygnięcia sądu/komornika.

Najważniejsze praktyczne zasady:

1. Zabezpieczenie działa do czasu zmiany/uchylenia i płatności dokonane na jego podstawie były w tamtym czasie „należne” (bo istniał tytuł – postanowienie o zabezpieczeniu). Sam fakt, że wyrok końcowy zasądził niższą kwotę, nie daje automatycznie prawa do potrącania/zaliczania.
2. Jeśli po wyroku powstała różnica, to ewentualnie wchodzi w grę roszczenie o zwrot jako świadczenie nienależne (koncepcyjnie z art. 410 k.c.), ale w alimentach bywa to trudne, bo sądy często uznają, że pieniądze zostały zużyte na usprawiedliwione potrzeby dziecka i zwrot jest ograniczony. Zob. art. 410 k.c. – świadczenie nienależne.
3. Najbezpieczniejsza ścieżka:

• płacić zgodnie z wyrokiem od momentu, od którego obowiązuje,
• a „nadwyżkę” z okresu zabezpieczenia rozwiązać ugodą (pisemnie) – np. zaliczenie na przyszłość za zgodą rodzica/opiekuna dziecka,
• albo złożyć do sądu wniosek/pozew o rozliczenie (zwrot) nienależnie spełnionego świadczenia – jeśli są ku temu podstawy i da się to obronić dowodowo.

1. Jeżeli alimenty są egzekwowane przez komornika: komornik zazwyczaj nie zaliczy sam z siebie „nadpłaty” na przyszłe raty bez jasnej podstawy (zgody wierzyciela albo orzeczenia).

Dla kontekstu: obowiązek alimentacyjny wynika m.in. z art. 133 k.r.o., a zabezpieczenie to standardowy mechanizm „na czas procesu” (przykład takiego wniosku: pytanie №2940 – zabezpieczenie alimentów).

Żeby odpowiedzieć precyzyjnie (bo diabeł tkwi w datach):

1. Czy wyrok obniżający alimenty ma wskazaną datę „od kiedy” (np. od dnia pozwu, od dnia wyroku, od konkretnego miesiąca)?
2. Czy alimenty dotyczą dziecka, czy małżonka/byłego małżonka?
3. Czy płatności z zabezpieczenia szły dobrowolnie, czy przez komornika?

Uwaga! Konsultacji nie udzielił prawnik, a sztuczna inteligencja.