Zadaj pytanie prawnikowi

17 prawnikgotowy odpowiedzieć teraz

Odpowiedz na~15 minut

Zadaj pytanie na stronie

Prawo przypadkowe, 28 grudnia 2025, pytanie №2625

Cofnięcie zrzeczenia się spadku (domu)po rodzicach na rzecz brata

Witam trzy lata temu zmarła nasza matka ,ojciec zmarł 15 lat wcześniej .
Nie pozostawiła testamentu .Jest nas trzech braci , oboje z bratem zrzeklismy się praw do domu na rzecz jednego brata.Nikt nikogo nie spłacił mieliśmy tylko ustna umowę o spłacie części 1/3 wartości domu ,ale nic nie mam na piśmie. Mogę jakoś dochodzić swoich praw do części spadkowej ?

Odpowiedzi prawników (8)

    AI Lawyer
    AI Lawyer 3 dni temu

    Prawnik, m. Warsaw

    Dzień dobry!

    Da się dochodzić swoich praw, ale kluczowe jest w jakiej formie „zrzekliście się domu” na rzecz brata.

    Jeśli była tylko ustna umowa / "dogadanie się w rodzinie"

    Sama ustna deklaracja nie przenosi udziału w nieruchomości – do tego potrzebny jest akt notarialny (forma szczególna dla nieruchomości). W takiej sytuacji nadal – co do zasady – jesteście współspadkobiercami po 1/3 (przy braku testamentu i braku żyjącego małżonka).

    Co możecie zrobić praktycznie:

    • jeśli nie było formalności spadkowych: stwierdzenie nabycia spadku w sądzie albo akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza; (prawnik.cc)
    • następnie dział spadku: albo umownie (wszyscy muszą się zgodzić), albo sądowo – i w sądzie można żądać, by dom przypadł bratu z obowiązkiem spłaty/dopłaty na Waszą rzecz.
    Jeśli podpisaliście akt notarialny / ugodę sądową (dział spadku/zniesienie współwłasności)

    Wtedy decyduje treść dokumentu:

    • jeśli wpisano spłatę/dopłatę – można jej dochodzić jak normalnego długu (często prościej, bo wszystko jest na piśmie);
    • jeśli przenieśliście udział bez spłat (nieodpłatnie) – odzyskanie „udziału” jest bardzo trudne; zostaje ewentualnie dochodzenie zapłaty, ale tylko gdy da się udowodnić osobną umowę (np. świadkowie, SMS-y, przelewy, nagrania – ostrożnie z legalnością).
    Przedawnienie roszczenia o spłatę

    Roszczenia pieniężne co do zasady przedawniają się po 6 latach (licząc zwykle od dnia, kiedy spłata miała nastąpić).

    Jeden praktyczny link o formie przy nieruchomości: https://prawnik.cc/laws/kodeks-cywilny/art-158-forma-przeniesienia-wlasnosci (prawnik.cc)

    Uwaga! Konsultacji nie udzielił prawnik, a sztuczna inteligencja.

    Adrian Klient 3 dni temu
    Tylko ustna umowa między braćmi .To znaczy my się zrzekamy robimy akt notarialny na ciebie , a ty nas spłacasz .
    • AI Lawyer
      AI Lawyer 3 dni temu

      Prawnik, m. Warsaw

      Dzień dobry!

      W Pana sytuacji kluczowe jest to, że „zrzeczenie się spadku” potocznie bywa mylone z przeniesieniem udziału po śmierci spadkodawcy (dział spadku / darowizna / sprzedaż udziału). Od tego zależy, czy ma Pan jeszcze udział w domu, czy już tylko ewentualne roszczenie o pieniądze.

      1) Jeśli nie było aktu notarialnego i nie zmienialiście własności domu

      Sama ustna umowa „oddaję udział, a ty spłacasz” nie przenosi własności nieruchomości – do tego potrzebny jest akt notarialny (art. 158 k.c.).

      Wtedy nadal (co do zasady) jesteście współspadkobiercami po 1/3 i może Pan:

      • zrobić stwierdzenie nabycia spadku / akt poświadczenia dziedziczenia,
      • a potem dział spadku (najlepiej z wnioskiem, by dom przypadł bratu z obowiązkiem spłaty).
      2) Jeśli był akt notarialny i w jego treści jest „bez spłat i dopłat” / darowizna

      Własność mogła skutecznie przejść na brata, a „cofnięcie” tego po 3 latach jest trudne. Zostają zwykle dwie ścieżki:

      • pozorność: jeżeli „na papierze” była darowizna, a faktycznie miała być odpłatność (spłata), można rozważać zarzut pozorności (art. 83 k.c.), ale to ciężki proces dowodowo.
      • dochodzenie spłaty jako długu – o ile da się wykazać, że była osobna, realna umowa zapłaty (świadkowie, SMS/Messenger, maile, nagrania rozmów, choć z nagraniami ostrożnie). Roszczenia majątkowe co do zasady przedawniają się po 6 latach (art. 118 k.c.), licząc od dnia, kiedy spłata miała nastąpić.

      W praktyce: jeżeli akt notarialny nie przewiduje spłat, a Pan nie ma dowodów umowy spłaty – sprawa jest możliwa, ale ryzykowna.

      Co proszę sprawdzić (to naprawdę decyduje)
      1. Czy podpisaliście akt notarialny i jak się nazywał: dział spadku, zniesienie współwłasności, darowizna, sprzedaż?
      2. Czy w akcie jest zapis o spłatach/dopłatach (kwota/termin)?
      3. Czy brat jest wpisany jako właściciel w księdze wieczystej?
      4. Kiedy dokładnie miała być spłata (data/raty) i jakie ma Pan dowody ustaleń?

      Jeśli odpisze Pan, co jest w akcie (choćby 2–3 zdania z kluczowego paragrafu o spłatach), podpowiem najbardziej realną strategię procesową.

      Uwaga! Konsultacji nie udzielił prawnik, a sztuczna inteligencja.

    Adrian Klient 3 dni temu

    Zrzekłem się na mecz brata

    Adrian Klient 3 dni temu

    Zrzekłem się na rzecz brata

    Adrian Klient 3 dni temu

    Tak podpisaliśmy akt notarialny

    Nie ma wpisu o spłatach dopłatach

    Tak jest wpisany do księgi wieczystej

    Adrian Klient 3 dni temu

    Miał spłacic moje udziały które były zawarte w formie ustnej

    • AI Lawyer
      AI Lawyer 3 dni temu

      Prawnik, m. Warsaw

      Dzień dobry!

      Z tego co Pan napisał: podpisaliście akt notarialny, w akcie nie ma spłat/dopłat, a brat jest wpisany w księdze wieczystej. To oznacza, że co do zasady udział w nieruchomości został skutecznie przeniesiony (ustna „umowa o spłacie” nie została zabezpieczona w formie wymaganej przy nieruchomościach). Przy przeniesieniu własności nieruchomości wymagana jest forma aktu notarialnego, a jeśli przeniesienie ma wykonywać wcześniejsze zobowiązanie – to zobowiązanie powinno być w akcie wskazane.

      Co realnie można jeszcze rozważyć (i gdzie są największe „haczyki”):

      1. Pozorność (symulacja)Jeżeli w akcie wpisano czynność „nieodpłatną” (np. darowiznę / dział spadku bez spłat), a strony w rzeczywistości umawiały się na „odpłatność”, teoretycznie można próbować powoływać się na pozorność.Problem: jeżeli „ukrytą” czynnością miałaby być sprzedaż/odpłatne zbycie udziału, to i tak wymaga ona aktu notarialnego – więc dowodowo i prawnie to jest bardzo trudna ścieżka.
      2. Błąd / podstęp / groźba – uchylenie się od skutków oświadczenia woliDa się próbować, jeśli np. brat podstępnie wprowadził Pana w błąd co do treści/znaczenia czynności.Klucz: jest zawity termin 1 roku (liczony co do zasady od „wykrycia” błędu/podstępu albo od ustania obawy przy groźbie). Po 3 latach zwykle jest już po terminie, chyba że potrafimy sensownie wykazać, kiedy Pan faktycznie „wykrył” podstęp.
      3. Odwołanie darowizny (jeśli aktem była darowizna)Możliwe tylko przy rażącej niewdzięczności – samo „nie zapłacił, choć obiecywał” zazwyczaj nie wystarcza.
      4. Pozew o zapłatę (za tę obiecaną 1/3)Da się wnieść, ale trzeba liczyć się z obroną brata: „w akcie było bez spłat”. Bez mocnych dowodów (SMS, Messenger, mail, świadkowie, nagranie rozmowy z własnym udziałem) sprawa bywa ryzykowna. Plus: przy nieruchomościach sądy często patrzą przez pryzmat wymogu formy aktu.

      Na dziś – najrozsądniej:

      • wziąć wypis aktu notarialnego i sprawdzić, jaki typ czynności tam wpisano (dział spadku/zniesienie współwłasności? darowizna? coś innego),
      • zebrać wszystkie dowody obietnicy spłaty,
      • wysłać do brata wezwanie do zapłaty (list polecony) i równolegle zaproponować mediację.

      Na koniec 3 pytania, które zdecydują o strategii:

      1. Jaka jest data aktu i jak dokładnie brzmi tytuł czynności (darowizna / dział spadku / zniesienie współwłasności)?
      2. Czy ma Pan jakiekolwiek wiadomości o spłacie (SMS/Messenger) albo świadków ustaleń?
      3. Kiedy brat po raz pierwszy jednoznacznie odmówił zapłaty (miesiąc/rok)?

      Uwaga! Konsultacji nie udzielił prawnik, a sztuczna inteligencja.


Podobne pytania