🩺 Co zmienia się w dokumentacji badania?
Minister Sprawiedliwości nadał nowe brzmienie dwóm przepisom dotyczącym badań oskarżonego oraz osoby podejrzanej. Gdy pełne badanie nie jest możliwe, lekarz ma wykonać je w dostępnym zakresie i odnotować ograniczenie w dokumentacji. W opinii aktualizuje się też odesłanie dotyczące opisu znaków szczególnych stwierdzonych podczas badania.
- Dotychczas: § 11 ust. 2 pkt 2 odsyłał do rozporządzenia o kartach rejestracyjnych z 3 lipca 2002 r.
- Po zmianie: opis znaków szczególnych będzie powiązany z rozporządzeniem MSWiA z 21 czerwca 2024 r. w sprawie wzorów kart rejestracyjnych oraz sposobu ich wypełniania, Dz.U. poz. 934.
To istotne przy czytaniu opinii lekarskiej w sprawie karnej: dokument powinien odzwierciedlać to, co rzeczywiście dało się zbadać. Sama nowelizacja nie przesądza jednak wartości dowodowej konkretnej opinii ani wyniku postępowania.
⚖️ Uwaga na porównanie ze starym tekstem
W pierwotnym tekście z 2005 r. przepis o niepełnym badaniu zawierał słowa odnoszące się do wcześniejszego zastosowania przymusu bezpośredniego. Nie należy przedstawiać ich usunięcia jako nowego prawa powstającego dopiero w listopadzie 2026 r.
Już w wyroku z 5 marca 2013 r., sygn. U 2/11, Trybunał Konstytucyjny uznał tę część § 10 ust. 1 za niezgodną z ustawą i Konstytucją. Wyrok ogłoszono 20 marca 2013 r. w Dz.U. poz. 375. Nowa redakcja porządkuje zatem brzmienie przepisu; nie ustanawia ogólnego zakazu przymusu podczas czynności procesowych.
- Kogo dotyczy: osób badanych w postępowaniu karnym oraz lekarzy sporządzających dokumentację i opinie.
- Koszty: ten akt nie wprowadza opłat ani stawek za badania.
- Kiedy: przy stosowaniu nowych przepisów od 25 listopada 2026 r.
Przykład: jeżeli 26 listopada 2026 r. lekarz nie może przeprowadzić pełnego badania, nowy § 10 ust. 1 przewiduje wykonanie możliwego zakresu i zapisanie ograniczenia. Nie wynika z tego automatyczne zwolnienie z całego badania.
📅 Status aktu i terminy
- 3 listopada 2026 r. Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie zmieniające.
- 10 listopada opublikowano je w Dzienniku Ustaw pod poz. 1481.
- Po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli 25 listopada 2026 r., zmiany wejdą w życie.
Na dzień publikacji tej wiadomości, 12 listopada, akt jest już ogłoszony, ale jeszcze nie obowiązuje. Podstawą jest rozporządzenie z 3 listopada 2026 r., Dz.U. poz. 1481, zmieniające rozporządzenie z 23 lutego 2005 r.
Co możesz zrobić teraz
- Zapisz datę badania i ustal, jakiego polecenia organu postępowania dotyczy. Zapytaj o swoją sytuację →
- Jeżeli dokumentacja budzi wątpliwości, przygotuj opis braków do rozmowy z obrońcą. Omów dokumentację →
Zadaj pytanie prawnikowi
Opisz swoją sytuację, aby przejść do wyboru konsultacji.
Często zadawane pytania
Czy mogę teraz odmówić każdego badania?
Z tej nowelizacji nie wynika takie prawo. Obowiązki procesowe i dopuszczalność konkretnego badania wymagają oceny na podstawie właściwych przepisów oraz okoliczności sprawy.
Czy zmiana dotyczy zwykłej wizyty u lekarza?
Przedmiotem aktu są badania i czynności z udziałem oskarżonego oraz osoby podejrzanej w postępowaniu karnym. Nie jest to ogólna reforma wizyt medycznych.
Czy stare opinie automatycznie tracą ważność?
Rozporządzenie nie przewiduje automatycznego unieważnienia wcześniejszych opinii. Zarzuty wobec konkretnego dowodu należy omówić z obrońcą.
Czy lekarz musi wymyślić wyniki niewykonanego badania?
Nie. Przepis przewiduje wykonanie badania w możliwym zakresie i odnotowanie ograniczenia. Nie daje podstaw do opisywania niewykonanej części jako przeprowadzonej.
Czy opis znaków szczególnych jest zupełnie nowym obowiązkiem?
Nie. Obowiązek uwzględnienia takiego opisu istniał już wcześniej. Nowelizacja zmienia odesłanie do rozporządzenia określającego znaki szczególne.
Komentarze