Ustawa o emeryturach I rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych
Art. 183. Zasady obliczania emerytury w latach 2009-2013

Dział I. Przepisy ogólne

Rozdział 1. Zakres podmiotowy I przedmiotowy ustawy

Art. 1. Zakres przedmiotowy ustawy

Art. 2. Uprawnieni do świadczeń

Art. 3. Zakres świadczeń

Art. 4. Objaśnienie pojęć ustawowych

Rozdział 2. Okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do świadczeń I ich wysokośCI

Art. 5. Prawo do świadczeń - wysokość I okresy

Art. 6. Okresy składkowe

Art. 7. Okresy nieskładkowe

Art. 8. Okresy ubezpieczenia za granicą

Art. 9. Okresy zatrudnienia nie uwzgledniane przy ustalaniu prawa do świadczeń

Art. 10. Okresy uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury I renty

Art. 10a. Okresy pobierania renty z tytułu niezdolnośCI do pracy

Art. 11. Zbieg okresów składkowych I nieskładkowych

Rozdział 3. Niezdolność do pracy

Art. 12. Pojęcie osoby niezdolnej do pracy

Art. 13. Orzekanie w sprawie niezdolnośCI do pracy

Art. 14. Orzeczenie lekarza orzecznika

Rozdział 4. Podstawa wymiaru emerytur I rent

Art. 15. Podstawa wymiaru składek

Art. 16. Obliczanie lat

Art. 17. Podstawa wymiaru renty

Art. 18. Podstawa wymiaru a ubezpieczenie za granicą

Art. 19. Wysokość kwoty bazowej

Art. 19a. Termin ustalenia kwoty bazowej

Art. 20. Ogłoszenie w "monitorze polskim"

Art. 21. Podstawa wymiaru emerytury

Art. 22. Rozporządzenie w sprawie zasad ustalania podstawy wymiaru emerytury I renty

Art. 23. Niemożność ustalenia podstawy wymiaru

Dział II. Emerytury

Rozdział 1. Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r

Art. 24. Wiek emerytalny I prawo do emerytury pomostowej

Art. 24a. Przyznanie emerytury z urzędu

Art. 25. Podstawa obliczania emerytury, waloryzacja

Art. 25a. Waloryzacja kwartalna

Art. 25b. Wskazanie osób do wypłaty gwarantowanej

Art. 26. Wysokość emerytury

Art. 26a. Zwiększenie wysokośCI emerytury

Art. 26c. Ponowne obliczanie emerytury osoby pobierającej okresową emeryturę kapitałową

Rozdział 2. Emerytura dla ubezpieczonych urodzonych przed dniem 1 stycznia 1949 r

Art. 27. Prawo do emerytury

Art. 27a. Emerytura zamiast pobieranej renty z tytułu niezdolnośCI do pracy

Art. 28. Emerytura ubezpieczonych bez wymaganego okresu składkowego

Art. 29. Uprawnieni do emerytury

Art. 30. Podmiotu uprawnione do wcześniejszej emerytury

Art. 31. Uprawnienie do emerytury osób uprawnionych do renty z tytułu niezdolnośCI do pracy

Art. 32. Szczególne warunki lub charakter zatrudnienia

Art. 33. Działalność twórcza lub artystyczna

Art. 39. Emerytura górnicza

Art. 40. Emerytura kolejowa

Art. 41. Prawo do emerytury kolejowej

Art. 42. Pracownicy kolejowi

Art. 43. Okresy zatrudnienia na kolei

Art. 44. Okresy równorzędne z okresami zatrudnienia na kolei

Art. 45. Okresy zaliczane do okresów zatrudnienia na kolei

Rozdział 3. Przepisy szczególne dotyczące emerytury dla niektórych ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r

Art. 46. Przesłanki udzielenia emerytury

Art. 47. Przechodzenie na emeryturę nauczycieli

Art. 50. Emerytura kolejowa

Rozdział 3a. Emerytury górnicze

Art. 50a. Uprawnienia do emerytury górniczej

Art. 50b. Okresy pracy górniczej

Art. 50ba. Objaśnienie pojęć „kopalnia" I „odkrywca”

Art. 50c. Pojęcie pracy górniczej

Art. 50d. Zwiększony wymiar okresów pracy górniczej

Art. 50e. Nieprzerwany okres pracy górniczej

Art. 50f. Kwartalne rozliczanie okresów pracy górniczej

Rozdział 4. Ustalanie wysokośCI emerytur, o których mowa w art. 27–50e

Art. 51. Wysokość emerytury górniczej

Art. 52. Przeliczniki pracy górniczej

Art. 53. Wysokość emerytury

Art. 54. Podwyższenie do najniższej emerytury

Art. 54a. Wysokość emerytury przyznanej z urzędu

Art. 55. Kontynuacja ubezpieczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego

Art. 55a. Prawo do emerytury ustalone przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę

Art. 56. Praca w gospodarstwie rolnym

Dział III. Renty z tytułu niezdolnośCI do pracy I renta rodzinna

Rozdział 1. Renta z tytułu niezdolnośCI do pracy

Art. 57. Uprawnienia do renty

Art. 57a. Brak wymagalnośCI warunku

Art. 57b. Wypadek w drodze do pracy lub z pracy

Art. 58. Wymagane okresy składkowe I nieskładkowe

Art. 59. Renta stała I okresowa

Art. 60. Renta szkoleniowa

Art. 61. Przywrócenie prawa do renty

Art. 62. Renta dla osoby całkowicie niezdolnej do pracy

Art. 63. Osoba pracująca w gospodarstwie rolnym

Art. 64. Wysokość renty szkoleniowej

Rozdział 2. Renta rodzinna

Art. 65. Uprawnieni do renty rodzinnej

Art. 66. Dalsze podmioty uprawnione do renty

Art. 67. Członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej

Art. 68. Dzieci - przesłanki uzyskania renty rodzinnej

Art. 69. Wnuki, rodzeństwo I inne dzieci - przesłanki uzyskania renty rodzinnej

Art. 70. Przesłanki uzyskania renty rodzinnej przez wdowę

Art. 71. Rodzice - przesłanki uzyskania renty rodzinnej

Art. 72. Ustanie prawa do renty rodzinnej

Art. 73. Wysokość renty rodzinnej

Art. 74. łączna renta rodzinna

Dział IV. Dodatki do emerytur I rent

Art. 75. Dodatek pielęgnacyjny

Art. 76. Dodatek dla sierot zupełnych

Dział V. Zasiłek pogrzebowy

Art. 77. Zasiłek pogrzebowy

Art. 78. Zasiłek pogrzebowy - uprawnieni

Art. 79. Udokumentowane koszty pogrzebu

Art. 80. Wysokość zasiłku pogrzebowego

Art. 81. Wygaśnięcie prawa do zasiłku pogrzebowego

Dział VI. świadczenia przyznawane w szczególnym trybie

Art. 82. Emerytura lub renta przyznana przez premiera

Art. 83. świadczenia przyznane przez prezesa zakładu

Art. 84. Finansowanie świadczeń

Dział VII. Przepisy wspólne dotyczące wysokośCI świadczeń

Rozdział 1. Dolna I górna granica wysokośCI świadczeń

Art. 85. Kwoty najniższych świadczeń

Art. 86. Granica zwiększonej emerytury lub renty

Art. 87. Podwyższenie emerytury

Rozdział 2. Waloryzacja świadczeń

Art. 88. Waloryzacja emerytury I renty

Art. 89. Wskaźnik waloryzacji

Art. 93. Zmiana świadczeń z urzędu

Art. 94. Komunikat w "monitorze polskim"

Rozdział 3. Zbieg prawa do świadczeń

Art. 95. Zbieg praw do świadczeń

Art. 96. Odrębne przepisy - odesłanie

Art. 97. świadczenia z instytucji zagranicznych

Art. 98. Wypłacanie świadczeń

Art. 99. Zbieg zasiłków pogrzebowych

Dział VIII. Zasady ustalania świadczeń

Rozdział 1. Powstanie I ustanie prawa do świadczeń

Art. 100. Powstanie prawa do świadczeń

Art. 101. Ustanie prawa do świadczeń

Art. 101a. Ustanie prawa do renty w przypadku przyznania emerytury

Art. 102. Ustanie prawa do świadczenia z powodu okresowej niezdolnośCI do pracy

Rozdział 2. Zawieszanie lub zmniejszanie świadczeń

Art. 103. Zawieszenie prawa do świadczeń

Art. 103a. Zawieszenie prawa do emerytury

Art. 104. Osiąganie przychodu z tytułu działalnośCI podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego

Art. 105. Zmniejszenie renty rodzinnej

Art. 106. Rozporządzenie dotyczące zmniejszania I zawieszania świadczeń

Rozdział 3. Zmiany w prawie do świadczeń I ich wysokośCI

Art. 107. Zmiana stopnia niezdolnośCI do pracy

Art. 107a. Ponowne ustalenie wysokośCI renty rodzinnej

Art. 108. Ponowne ustalenie wysokośCI świadczenia emerytalnego

Art. 109. Ponowne ustalenie wysokośCI świadczenia na wniosek ubezpieczonego

Art. 111. Wskazanie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne I rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego

Art. 112. Doliczenie nieuwzględnionych okresów składkowych lub nieskładkowych

Art. 113. Ponowne ustalenie wysokośCI emerytury lub renty z tytułu niezdolnośCI do pracy

Art. 114. Nowe dowody mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość

Dział IX. Postępowanie w sprawach świadczeń I wypłata świadczeń

Rozdział 1. Ogólne zasady postępowania

Art. 115. Właściwość organów w sprawach wydawania decyzji w sprawach świadczeń oraz wypłat świadczeń

Art. 116. Wszczęcie postępowania

Art. 116a. Złożenie wniosku o emeryturę

Art. 117. Dokumentowanie okresów składkowych I nieskładkowych

Art. 118. Decyzja w sprawie ustalenia prawa do świadczenia

Art. 119. Decyzja o przyznaniu renty z powodu okresowej niezdolnośCI do pracy

Art. 120. Brak dowodów niezbędnych do ustalenia wysokośCI świadczeń

Art. 121. Opłaty za wyciągi I dokumenty

Art. 122. Obowiązki organów administracji rządowej, samorządowej I pracodawców

Art. 124. Odesłanie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego

Rozdział 2. Obowiązki płatników składek, świadczeniobiorców oraz innych podmiotów

Art. 125. Obowiązki pracodawców

Art. 125a. Obowiązki płatnika składek

Art. 126. Obowiązek poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym

Art. 127. Obowiązek zawiadomienia o podjęciu działalnośCI

Art. 128. Obowiązek potwierdzenia istnienia dalszego prawa do pobierania świadczeń

Art. 128a. Upoważnienie do wydania rozporządzenia w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia

Rozdział 3. Ogólne zasady wypłaty świadczeń

Art. 129. Termin rozpoczęcia wypłacania świadczeń

Art. 130. Wypłacanie świadczeń

Art. 131. Wypłacanie renty rodzinnej

Art. 132. Wypłata świadczenia uprawnionemu zamieszkałemu za granicą

Art. 133. Wypłata przyznanych lub podwyższonych świadczeń

Art. 134. Wstrzymanie wypłaty świadczeń

Art. 135. Wznowienie wypłaty świadczeń

Art. 136. Wypłacenie rodzinie świadczeń należnych zmarłemu

Art. 136a. Emerytura za niepełny miesiąC, wstrzymanie wypłaty w razie śmierci

Art. 136b. Opiekun dla osoby uprawnionej do emerytury lub renty

Rozdział 4. Zwrot nienależnie pobranych świadczeń, egzekucja I potrącenia ze świadczeń

Art. 138. świadczenia pobrane nienależnie

Art. 138a. Zwrot świadczeń przez bank I spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową

Art. 139. NależnośCI potrącane ze świadczeń określonych w ustawie

Art. 140. Granice potrąceń

Art. 141. Egzekucje I potrącenia z emerytur I rent

Art. 141a. Realizacja wystąpienia syndyka o przekazywanie do masy upadłośCI świadczeń należnych od zakładu

Art. 142. Odesłanie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego albo przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Art. 143. Zmiana świadczenia za okres wsteczny

Art. 143a. Opłaty za pobyt w placówkach opieki społecznej

Art. 144. śCIąganie nienależnie pobranych świadczeń

Dział X. Przepisy zmieniające, przejściowe I końcowe

Rozdział 1. Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 145. Zmiana ustawy o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków I chorób pozostających w związku ze służbą wojskową

Art. 146. Zmiana ustawy zaopatrzeniu inwalidów wojennych I wojskowych oraz ich rodzin

Art. 147. Zmiana ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby I macierzyństwa

Art. 148. Zmiana ustawy o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy I chorób zawodowych

Art. 149. Zmiana ustawy o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin

Art. 150. Zmiana ustawy - karta nauczyciela

Art. 151. Zmiana ustawy o pracownikach urzęDów państwowych

Art. 152. Zmiana ustawy - prawo o ustroju sąDów powszechnych

Art. 153. Zmiana ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych

Art. 154. Zmiana ustawy o ubezpieczeniu społecznym duchownych

Art. 155. Zmiana ustawy o pracownikach samorządowych

Art. 156. Zmiana ustawy o szkolnictwie wyższym

Art. 157. Zmiana ustawy o pomocy społecznej

Art. 158. Zmiana ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach bęDących ofiarami represji wojennych I okresu powojennego

Art. 159. Zmiana ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin

Art. 160. Zmiana ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, urzędu ochrony państwa, straży granicznej, państwowej straży pożarnej I służby więziennej oraz ich rodzin

Art. 161. Zmiana ustawy o dodatku I uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach I zakładach wydobywania rud uranu

Art. 162. Zmiana ustawy o zasiłkach rodzinnych I pielęgnacyjnych

Art. 163. Zmiana ustawy o zatrudnieniu I przeciwdziałaniu bezrobociu

Art. 164. Zmiana ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "polskie koleje państwowe"

Art. 165. Zmiana ustawy o zasadach ewidencji I identyfikacji podatników

Art. 166. Zmiana ustawy o wykonywaniu mandatu posła I senatora

Art. 167. Zmiana ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III rzeszę I związek socjalistycznych republik radzieckich

Art. 168. Zmiana ustawy o pracowniczych programach emerytalnych

Art. 169. Zmiana ustawy o rehabilitacji zawodowej I społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Art. 170. Zmiana ustawy o organizacji I funkcjonowaniu funduszy emerytalnych

Art. 171. Zmiana ustawy - prawo bankowe

Art. 172. Zmiana ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Rozdział 2. Przepisy przejściowe

Art. 173. Podmioty objęte ustaleniem kapitału początkowego

Art. 174. Zasady ustalania kapitału początkowego

Art. 175. Forma ustalenia kapitału początkowego

Art. 176. Podstawa wymiaru emerytury I renty w 1999 roku

Art. 177. Kwota bazowa w dniu wejścia w życie ustawy

Art. 178. Niewliczanie w 1999 r. Do przychodu składki z tytułu ubezpieczenia emerytalnego, rentowego I chorobowego

Art. 179. Wskaźnik waloryzacji emerytur I rent od 1 stycznia 1999 r

Art. 180. Wysokość emerytur I rent ustalonych przed dniem wejścia w życie ustawy

Art. 181. Prawo do górniczej renty rodzinnej

Art. 182. Wnioski o emeryturę ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r

Art. 183. Zasady obliczania emerytury w latach 2009-2013

Art. 183a. Wyłączenie stosowania przepisów ustawy

Art. 184. Prawo do emerytury urodzonych po 31 grudnia 1948 r

Art. 185. Przeliczenie kapitału początkowego

Art. 185a. Przeliczanie kapitału początkowego przy ustalaniu wysokośCI emerytury

Art. 186. Wnioski podlegające rozpatrzeniu na podstawie ustawy

Art. 187. Zasady orzekania w sprawach niezdolnośCI do pracy

Art. 188. Potrącenia z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne

Art. 189. Przeliczanie na walutę obcą świadczenia przekazywanego za granicę

Art. 190. Wypłata świadczeń członkom rodziny emeryta lub rencisty odbywającego karę pozbawienia wolnośCI

Art. 191. Ponowne ustalenie wysokośCI świadczenia, przy uwzględnieniu nowych okresów składkowych

Art. 192. Odesłanie do przepisów o emerytach I rentach z fus

Art. 193. Prawo do zasiłków I świadczenia rehabilitacyjnego powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy

Art. 194. Obowiązywanie dotychczasowych przepisów wykonawczych

Art. 194a. Podwyższenie kwoty bazowej I przeliczenie emerytur I rent

Art. 194b. Jednorazowo wypłata dla osób pobierających świadczenia w kwocie niższej od najniższej emerytury lub renty

Art. 194c. Wniosek o ponowne przeliczenie zawieszonej emerytury

Art. 194d. Ponowne ustalenie wysokośCI emerytury na wniosek

Art. 194e. Ponowne ustalenie wysokośCI emerytury przyznanej z urzędu

Art. 194f. Ponowne ustalenie wysokośCI emerytury

Art. 194g. Odesłanie do przepisów dotyczących zasad obliczania wysokośCI emerytury

Art. 194h. Zasady ponownego ustalenia wysokośCI emerytury

Art. 194i. Ustalenie podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonego urodzonego w 1953 roku

Art. 194j. Zasady przeliczenia podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonego urodzonego w 1953 roku

Rozdział 3. Przepisy końcowe I uchylające

Art. 195. Utrata mocy przepisów

Art. 196. Wejście ustawy w życie