Sąsiadka skierowała sprawe do sądu bo nie akceptuje rozgraniczenia

Dzień dobry!

W takich sprawach zwykle „mieszają się” dwie procedury: rozgraniczenie (gdzie ma przebiegać granica) oraz zasiedzenie (czy sąsiadka stała się właścicielem spornego pasa). Da się to skutecznie bronić, ale kluczowe są fakty i dowody.

Co robi sąd w sprawie o rozgraniczenie

W postępowaniu o rozgraniczenie sąd co do zasady ustala granicę według kolejności z art. 153 k.c.:

1. stan prawny (mapy/operaty, dokumenty, księga wieczysta, decyzje, akty notarialne);
2. jeśli nie da się ustalić stanu prawnego – ostatni spokojny stan posiadania;
3. a jeśli i tego nie da się pewnie ustalić – rozgranicza „wg słuszności” (bardzo rzadziej, gdy brak twardych danych).

W praktyce sąd prawie zawsze powołuje biegłego geodetę i opiera się na dokumentacji geodezyjnej + śladach stabilizacji granic.

Jak "wchodzi" zasiedzenie i co sąsiadka musi udowodnić

Jeśli sąsiadka próbuje przejąć pas ziemi przez zasiedzenie, musi wykazać przesłanki z art. 172 k.c.:

• posiadanie samoistne (jak właściciel, nie „z grzeczności”, nie jako dzierżawca/użytkownik);
• ciągłość;
• przez 20 lat (gdy działała w dobrej wierze) albo 30 lat (zła wiara – najczęstsze w sporach sąsiedzkich).

I bardzo ważne: ciężar dowodu jest po jej stronie (art. 6 k.c.). To ona musi wykazać od kiedy, w jaki sposób i dlaczego "posiadała jak właściciel".

Co zwykle obala zasiedzenie w sporach o pasek graniczny

• korzystanie „typowo sąsiedzkie”: koszenie, nasadzenia, składowanie drewna, przejazd – bez elementu władztwa jak właściciel (np. bez trwałego ogrodzenia, bez wyłączania Was),
• brak jednoznacznego „objęcia władztwa”: pas był raz tak używany, raz inaczej,
• były spory/protesty i nie było spokojnego posiadania,
• sąsiadka wiedziała, że to nie jej (zła wiara → 30 lat, a nie 20),
• ogrodzenie/znaki graniczne były przesuwane/tymczasowe.

1. Księga wieczysta (KW) Waszej działki + wypis z rejestru gruntów.
2. Mapa ewidencyjna / zasadnicza i jeśli macie: stary operat geodezyjny, protokoły graniczne, szkice, znaki graniczne.
3. Dokumenty własności (akt notarialny, decyzje, podziały).
4. Zdjęcia (różne lata), Google Street View (jeśli widać ogrodzenie/stan), rachunki za ogrodzenie/roboty, faktury.

• kto kosił, naprawiał płot, sadził, usuwał krzaki;
• kto decydował o tym terenie;
• świadkowie: poprzedni właściciele, sąsiedzi, rodzina, wykonawcy.

W rozgraniczeniu jesteście uczestnikami – złóżcie pismo procesowe z:

• krótkim opisem historii granicy;
• wnioskami dowodowymi (biegły geodeta, dokumenty z KW/EGiB/archiwum geodezyjnego, świadkowie, oględziny);
• jasnym stanowiskiem: wnosicie o rozgraniczenie wg stanu prawnego i wskazujecie, że zasiedzenie nie zachodzi (brak posiadania samoistnego / brak 30 lat / przerwy / spór).

Zasiedzenie zwykle idzie osobno jako wniosek o stwierdzenie zasiedzenia (też tryb nieprocesowy). Czasem strona podnosi zasiedzenie „przy okazji”, ale i tak sąd będzie musiał to rozważyć, bo wpływa na stan prawny.

W odpowiedzi podnoście:

• od kiedy realnie zaczęła władać spornym pasem;
• że nie było „jak właściciel” (brak wyłączności, brak trwałego ogrodzenia, Wasze korzystanie);
• że był spór (to często psuje narrację „spokojnego, samoistnego posiadania”).

Bieg zasiedzenia „liczy się” jak przedawnienie (art. 175 k.c.), więc może zostać przerwany m.in. przez czynność przed sądem zmierzającą do dochodzenia prawa (co do zasady przez pozew/wniosek o ochronę własności – w praktyce najpewniej: roszczenie windykacyjne/negatoryjne z art. 222 k.c.).Uwaga praktyczna: jeśli sąsiadka twierdzi, że 30 lat już minęło, to „przerwanie teraz” może nie pomóc – wtedy walczycie głównie o to, że warunków zasiedzenia nie było albo że termin wcale nie upłynął.

Czego nie robić

• Nie „przestawiajcie” samodzielnie znaków granicznych i nie wchodźcie w siłowe przepychanki (może to obrócić się przeciw Wam dowodowo).
• Nie opierajcie obrony wyłącznie na ewidencji gruntów – EGiB nie rozstrzyga własności, liczy się stan prawny + dowody geodezyjne.

Jeśli macie:

• spójny stan prawny (KW, dokumenty);
• geodetę z opinią opartą o archiwalne materiały;
• i pokażecie, że sąsiadka co najwyżej „używała”, a nie „posiadała jak właściciel”,

to próba zasiedzenia paska w sporze granicznym bardzo często upada.

Uwaga! Konsultacji nie udzielił prawnik, a sztuczna inteligencja.