Testament ma sens wtedy, gdy chcesz samodzielnie zdecydować, kto i w jakiej części ma dziedziczyć po Twojej śmierci. Co do zasady nie da się „zastąpić” testamentu zwykłą kartką z instrukcją dla rodziny albo umową „na słowo” – w polskim prawie rozrządzenie majątkiem na wypadek śmierci odbywa się właśnie przez testament.
Ten poradnik jest praktyczny: dostaniesz krok po kroku, checklisty, przykładowe sformułowania, tabelę „sytuacja → co zrobić → ryzyko”, wskazówki jak przechowywać dokument, oraz co zwykle prowadzi do sporów (w tym o zachowek).
Najważniejsze w skrócie
- Najmniej sporów zwykle powoduje testament notarialny, ale dobrze napisany testament własnoręczny też bywa w pełni skuteczny.
- Testament własnoręczny musi być w całości napisany odręcznie i podpisany (data jest mocno zalecana, bo pomaga uniknąć wątpliwości).
- Nie wolno sporządzić wspólnego testamentu małżonków/partnerów – każdy sporządza swój.
- Uważaj na „warunki” typu „dostaniesz spadek, jeśli…” – przy powołaniu spadkobiercy warunek/termin bywa traktowany jak nieistniejący, a czasem powoduje nieważność powołania.
- Jeśli chcesz przekazać konkretną rzecz „z automatu” (np. mieszkanie, auto, udziały) – rozważ zapis windykacyjny, ale on wymaga aktu notarialnego.
- Testament nie „kasuje” automatycznie roszczeń o zachowek – warto planować tak, by ograniczyć konflikty.
- Zadbaj o to, by testament dało się znaleźć (notariusz/depozyt/rejestr) – bo „ważny, ale nieodnaleziony” nie pomoże.
1) Czym jest testament i kiedy warto go mieć
Testament vs dziedziczenie ustawowe – różnica w praktyce
Dziedziczenie ustawowe działa wtedy, gdy nie ma ważnego testamentu (albo testament nie rozporządza całym majątkiem). Testament pozwala Ci:
- wskazać spadkobierców inaczej niż „ustawowa kolejka”;
- ustalić udziały w spadku (np. kto ile);
- dodać zapisy/polecenia (np. kto ma dostać konkretny przedmiot, a kto wykonać określone zobowiązanie).
Kiedy testament bywa szczególnie przydatny
Najczęstsze sytuacje:
- rodzina patchworkowa, konflikty rodzinne, brak kontaktu z częścią krewnych;
- konkubinat/partnerstwo – gdy chcesz, by partner dziedziczył;
- większy majątek (nieruchomości, firma, udziały);
- chęć przekazania konkretnych składników konkretnym osobom (np. mieszkanie jednej osobie, a oszczędności innej).
Zobacz przepisy (Prawnik.cc): „Tytuł III. Rozrządzenia na wypadek śmierci” (Kodeks cywilny).
2) Kto może sporządzić testament i jakie są warunki ważności
Zdolność do sporządzenia testamentu
Co do zasady testament sporządza osoba, która ma zdolność do czynności prawnych i jest w stanie świadomie podjąć decyzję. Problemy najczęściej pojawiają się przy:
- ciężkich chorobach, demencji, stanach po udarach;
- silnym uzależnieniu, zaburzeniach psychicznych;
- sytuacjach, gdy ktoś wywiera presję na testatora.
W praktyce: jeżeli przewidujesz spór „o świadomość”, bezpieczniej wybrać formę notarialną i zadbać o porządną dokumentację okoliczności (w granicach prawa i prywatności).
Zakaz testamentów wspólnych
Testament może obejmować rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy – wspólny dokument „my, małżonkowie…” jest co do zasady nieważny.
Wady oświadczenia woli – kiedy testament bywa podważany
Do najczęstszych podstaw sporu należą: brak świadomości/swobody, błąd, groźba. Każdorazowo zależy to od faktów i dowodów (dokumentacja medyczna, zeznania świadków, zachowanie spadkodawcy w dacie sporządzenia testamentu).
Świadkowie – kto „odpada”
W testamentach, które wymagają świadków (np. niektóre formy urzędowe/szczególne), ryzykiem jest udział osoby, która ma w testamencie interes. Zasady wyłączeń są szczegółowe, dlatego przy „trudnych” sytuacjach lepiej oprzeć się o notariusza.
3) Formy testamentu w Polsce – którą wybrać
Poniżej praktyczne porównanie form. Szczegółowe podstawy prawne znajdziesz w rozdziale o formie testamentu w KC.
Tabela porównawcza: forma → plusy → ryzyka → dla kogo
|
Forma testamentu |
Plusy |
Typowe ryzyka |
Najlepsza, gdy… |
|---|---|---|---|
|
Własnoręczny (holograficzny) |
szybki, „od ręki”, bez udziału urzędników |
błędy formalne (nie w całości odręcznie, brak podpisu), niejasne sformułowania, ryzyko zagubienia |
majątek prosty, relacje spokojne, a Ty potrafisz pisać precyzyjnie |
|
Notarialny |
najmniej sporów o autentyczność i treść, lepsze zabezpieczenie dokumentu |
koszt i konieczność wizyty |
spodziewasz się konfliktu, masz większy majątek lub chcesz zapis windykacyjny |
|
Urzędowy (alograficzny) |
przydatny, gdy trudność w pisaniu |
formalizm (osoba urzędowa + świadkowie), ryzyko błędów proceduralnych |
sytuacje szczególne, gdy notariusz jest trudno dostępny |
|
Szczególne (np. ustny) |
„awaryjne” w wyjątkowych okolicznościach |
wysoki poziom sporów dowodowych, ograniczenia i „czasowość” |
nagłe zdarzenie, brak realnej możliwości sporządzenia zwykłej formy |
Zobacz na Prawnik.cc: „Rozdział II. Forma testamentu”.
4) Jak napisać ważny testament własnoręczny – krok po kroku
Testament własnoręczny jest kusząco prosty, ale większość problemów w sądzie bierze się właśnie z niedopowiedzeń i błędów formalnych. Wymogi podstawowe wynikają z przepisów o formie testamentu.
Krok 1: zrób „mapę decyzji” (zanim cokolwiek napiszesz)
Zapisz na kartce:
- kogo chcesz powołać do spadku (imię, nazwisko, relacja, najlepiej dodatkowy identyfikator – np. data urodzenia);
- czy chcesz podzielić spadek na udziały (np. 1/2 i 1/2) czy w inny sposób;
- czy przewidujesz „wariant awaryjny”, jeśli ktoś nie dożyje albo odrzuci spadek (tzw. podstawienie).
Krok 2: przygotuj czystą kartkę i… długopis
- Pisz czytelnie i konsekwentnie.
- Nie używaj komputera, wydruku, gotowych formularzy do wypełnienia – to częsta droga do nieważności (bo treść musi być odręcznie).
Krok 3: zacznij od jasnego oświadczenia
Przykładowe, proste otwarcie (możesz skopiować styl, ale dopasuj treść do siebie):
„Ja, [imię i nazwisko], oświadczam, że niniejszy dokument jest moim testamentem i odwołuję wszystkie wcześniejsze testamenty.”
Odwołanie wcześniejszych testamentów zmniejsza ryzyko sporów o to, „który obowiązuje”.
Krok 4: wskaż spadkobierców i udziały (najważniejsza część)
Dobre praktyki:
- nazywaj osoby jednoznacznie: imię, nazwisko, relacja, data urodzenia;
- jeśli dzielisz spadek – określ udziały jasno (np. „w równych częściach”, albo konkretnie).
Przykładowe sformułowania:
- „Do całości spadku powołuję [imię i nazwisko, data urodzenia].”
- „Do spadku powołuję [A] i [B] w częściach równych.”
- „Jeżeli [A] nie będzie chciał(a) lub nie będzie mógł(a) dziedziczyć, w jego/jej miejsce powołuję [C].” (wariant awaryjny)
Krok 5: ostrożnie z „konkretnymi rzeczami” w testamencie własnoręcznym
Jeśli wpiszesz: „mieszkanie dla córki”, a reszta spadku jest „dla syna”, powstają pytania: czy chodzi o cały spadek? czy o zapis? czy o podział?
Bezpieczniej jest:
- albo powołać do spadku w udziałach (a potem spadkobiercy dokonają działu spadku),
- albo przy przekazywaniu konkretnej rzeczy rozważyć notarialny zapis windykacyjny (gdy spełnia przesłanki).
Krok 6: nie wpisuj „warunków” w stylu „jak skończy studia”
Przy powołaniu spadkobiercy zastrzeżenie warunku/terminu bywa traktowane jak nieistniejące, a czasem powoduje nieważność powołania. Jeśli chcesz motywować lub „wiązać” spadek z zachowaniem – zwykle lepiej rozmawiać z prawnikiem o alternatywach (np. polecenie, zapis, inne instrumenty).
Krok 7: podpis (i data)
- Podpis powinien identyfikować testatora (najczęściej pełne imię i nazwisko).
- Data jest mocno zalecana – pomaga przy kilku testamentach i sporach o kolejność oraz okoliczności.
Krok 8: unikaj dopisków „po czasie”
Jeśli musisz coś zmienić, bezpieczniej sporządzić nowy testament (albo notarialny). Dopiski na marginesie, różne długopisy, skreślenia bez podpisu – to paliwo dla sporu.
5) Testament notarialny – jak wygląda i co przygotować
Testament notarialny jest często wybierany, gdy:
- jest większy majątek lub ryzyko konfliktu,
- chcesz ustanowić zapis windykacyjny,
- obawiasz się podważania autentyczności/świadomości.
Co przygotować na spotkanie (praktyczna lista)
- Twoje dane i dokument tożsamości;
- dane spadkobierców (najlepiej z datą urodzenia);
- szkic decyzji: kto dziedziczy i w jakich udziałach;
- informacje o majątku (ogólnie: nieruchomości, rachunki, udziały) – nie musisz podawać kwot w testamencie, ale warto, by decyzja była świadoma;
- informację o wcześniejszych testamentach.
Co notariusz zwykle doprecyzuje (i po co)
- jednoznaczność wskazania osób i ich udziałów,
- sprzeczności w treści,
- czy chcesz zapis/polecenie, czy powołanie spadkobiercy,
- ryzyka zachowku i możliwe skutki sporów (bez gwarantowania rozstrzygnięcia).
Koszty: evergreen (bez kwot)
Opłaty notarialne wynikają z przepisów i mogą się zmieniać; dlatego zamiast kwot warto traktować to tak:
- sprawdź aktualną podstawę: rozporządzenie o maksymalnych stawkach taksy notarialnej oraz praktykę kancelarii (w ramach limitów).
6) Jak zabezpieczyć ostatnią wolę, żeby „zadziałała” w praktyce
Tu ludzie najczęściej przegrywają nie w prawie, tylko w logistyce.
Gdzie trzymać testament własnoręczny
Opcje (zwykle od lepszej do gorszej, zależnie od sytuacji):
- u notariusza / w depozycie – mniejsze ryzyko zgubienia;
- w domu, ale w miejscu znanym zaufanej osobie + w kopercie, opisanej i zabezpieczonej;
- „w szufladzie bez informacji” – ryzyko, że nikt nie znajdzie albo ktoś „przypadkiem wyrzuci”.
Wskazówka: niezależnie od miejsca, zostaw rodzinie prostą informację „gdzie jest testament” (bez ujawniania treści, jeśli tego nie chcesz).
Rejestr testamentów (NORT) – jak to działa (w skrócie)
Notarialny Rejestr Testamentów pomaga ustalić czy testament istnieje i gdzie jest przechowywany – bez ujawniania treści. Zwykle zapytanie odbywa się przez notariusza, po wykazaniu interesu (np. po śmierci testatora).
Co zrobić, by uniknąć podejrzeń o fałszerstwo
- nie trzymaj testamentu w miejscu, do którego łatwo ma dostęp osoba, która na nim korzysta;
- unikaj dopisków i skreśleń;
- rozważ notariusza, gdy przewidujesz konflikt.
7) Co można (i czego lepiej nie) wpisywać do testamentu
Powołanie spadkobierców, udziały, „wariant awaryjny”
Warto przewidzieć, co jeśli osoba:
- nie dożyje,
- odrzuci spadek,
- okaże się niezdolna do dziedziczenia.
To często ogranicza spory i przyspiesza sprawy po śmierci.
Zapis i polecenie – prosta różnica
- Zapis: co do zasady tworzy roszczenie o wydanie rzeczy lub zapłatę (ktoś ma coś zrobić na rzecz zapisobiercy).
- Polecenie: obowiązek określonego działania bez typowego „wierzyciela” (np. obowiązek opieki nad grobem).
Przepisy o zapisach i poleceniach znajdziesz w dziale KC na Prawnik.cc.
Zapis windykacyjny – kiedy ma sens
Zapis windykacyjny pozwala, by oznaczona osoba nabyła przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku, ale wymaga testamentu w formie aktu notarialnego.
Zobacz na Prawnik.cc: „Dział III. Zapis i polecenie” (w tym art. o zapisie windykacyjnym i bezskuteczności).
Warunki i terminy: „jeśli…, to…”
Jeżeli wpisujesz warunek/termin przy powołaniu spadkobiercy (np. „dziedziczysz, jeżeli się rozwiedziesz / zdasz egzamin”), prawo może potraktować go jako nieistniejący albo – w pewnych układach – uznać samo powołanie za nieważne. To jedna z najczęstszych min w testamentach pisanych „jak umowa”.
Wskazanie „opieki dla dziecka”
W testamencie możesz wyrazić wolę co do tego, kto miałby opiekować się małoletnim dzieckiem, ale decyzje opiekuńcze i tak należą do sądu i zależą od dobra dziecka. Warto to traktować jako ważną wskazówkę, nie „gwarancję”.
8) Testament a zachowek – jak planować, żeby ograniczyć konflikty
Zachowek to w praktyce najczęstszy powód sporów po sporządzeniu testamentu. Zwykle problem wygląda tak: testament powołuje jedną osobę (albo faworyzuje kogoś), a inni bliscy czują się pokrzywdzeni i rozważają roszczenia.
Kto może być uprawniony do zachowku (ogólnie)
Co do zasady uprawnionymi są najbliżsi, którzy dziedziczyliby z ustawy (np. zstępni, małżonek, czasem rodzice – zależnie od sytuacji rodzinnej). Szczegóły i wyjątki wynikają z przepisów o zachowku.
Jakie decyzje najczęściej „uruchamiają” konflikt
- „wszystko dla jednej osoby” bez przygotowania rodziny;
- rozbieżność między obietnicami a treścią testamentu;
- nieruchomość jako główny składnik spadku i brak planu, skąd wziąć środki na potencjalne rozliczenia;
- darowizny „za życia” bez świadomości, że mogą mieć znaczenie dla rozliczeń zachowku.
Co realnie zmniejsza ryzyko sporu (legalnie i praktycznie)
- jasna, spójna treść (kto, w jakim udziale, co z sytuacją awaryjną);
- rozważenie notarialnej formy i precyzyjnych instrumentów (np. zapis windykacyjny);
- uporządkowanie dokumentów (lista majątku dla spadkobierców – oddzielnie od testamentu);
- rozmowa z rodziną albo mediacja (nie zawsze możliwe, ale często najbardziej skuteczne).
Zobacz na Prawnik.cc: „Tytuł IV. Zachowek” + powiązane pytania użytkowników.
9) Jak zmienić lub odwołać testament (i nie zrobić bałaganu)
Najprostsza zasada praktyczna:
- jeśli chcesz zmienić wolę – sporządź nowy testament (często z klauzulą odwołania poprzednich);
- unikaj wielu dokumentów „na raty”, bo potem ktoś musi ustalić, co jest sprzeczne, co aktualne, a co nie.
W razie kilku testamentów, kluczowe bywają: data, spójność treści i możliwość wykazania kolejności.
10) Co się dzieje po śmierci – jak testament „wchodzi w życie”
Otwarcie i ogłoszenie testamentu
Testament powinien zostać otwarty i ogłoszony (w praktyce: formalne stwierdzenie, że dokument istnieje i jaka jest jego treść). Może to zrobić sąd lub notariusz (w określonych procedurach).
Stwierdzenie nabycia spadku: sąd albo notariusz (APD)
W wielu typowych sprawach możliwe jest notarialne poświadczenie dziedziczenia, ale są istotne wyłączenia (np. w odniesieniu do testamentów szczególnych).
Dalsze etapy: dział spadku, wykonanie zapisów, rozliczenia
Nawet po „stwierdzeniu nabycia spadku” często zostaje:
- dział spadku (kto dostaje co),
- wykonanie zapisów/poleceń,
- rozliczenia długów i ewentualnych roszczeń.
Uwaga praktyczna: przyjęcie/odrzucenie spadku przez spadkobierców
Spadkobiercy mają ustawowe terminy i zasady dotyczące przyjęcia/odrzucenia spadku – ważne szczególnie, gdy w spadku mogą być długi. W razie wątpliwości zajrzyj do przepisów o przyjęciu i odrzuceniu spadku.
11) Najczęstsze błędy i czerwone flagi (to psuje testamenty)
Błędy formalne (najczęstsze)
- testament własnoręczny nie jest w całości odręczny (np. wydruk + podpis);
- brak podpisu albo podpis nie pozwala zidentyfikować testatora;
- dopiski i poprawki bez jasnej logiki (różne długopisy, brak podpisania zmian);
- wspólny testament małżonków/partnerów w jednym dokumencie.
Błędy merytoryczne (prowadzą do sporów)
- niejednoznaczne osoby („dla córki” – a są dwie córki);
- mieszanie pojęć: „zapisuję mieszkanie” vs „powołuję do spadku”;
- brak planu na sytuację awaryjną (śmierć spadkobiercy, odrzucenie spadku);
- warunki/terminy „jak w umowie” (ryzyko z art. o warunku/terminie).
Czerwone flagi, przy których warto iść do prawnika/notariusza
- spodziewany konflikt rodzinny;
- poważne choroby w tle (ryzyko sporu o świadomość);
- duży majątek, wiele nieruchomości, firma/udziały;
- chęć „wyłączenia zachowku” (to obszar wysokiego ryzyka sporów);
- chęć przekazania konkretnej rzeczy „od razu” (zapis windykacyjny).
Box: Dla klienta – najprostsza ścieżka działania
- Zrób listę osób i decyzji (kto dziedziczy i w jakich udziałach).
- Wybierz formę: własnoręczna (prosto) albo notarialna (bezpieczniej przy sporach).
- Napisz treść prosto, jednoznacznie, bez „warunków jak w umowie”.
- Podpisz, dodaj datę (zalecane).
- Zabezpiecz dokument (miejsce przechowywania + informacja dla zaufanej osoby).
- Rozważ rejestr (NORT) i notariusza, jeśli przewidujesz konflikt.
- Aktualizuj testament po ważnych zmianach życiowych (małżeństwo, rozwód, narodziny dzieci, duży zakup/sprzedaż).
Box: Dla prawnika – co zwykle jest sporne w praktyce
- wykazanie świadomości/swobody testowania w dacie sporządzenia;
- autentyczność dokumentu własnoręcznego i okoliczności jego odnalezienia;
- wykładnia niejasnych sformułowań (czy to powołanie, czy zapis);
- kolizja kilku testamentów;
- skutki warunku/terminu oraz konstrukcji „na pograniczu” (zapis/polecenie/powołanie).
Mini-tabela: Sytuacja → Co zrobić → Ryzyko
|
Sytuacja |
Co zrobić (praktycznie) |
Główne ryzyko |
|---|---|---|
|
Konflikt w rodzinie |
testament notarialny + maksymalna jednoznaczność treści |
podważanie i „walka o interpretację” |
|
Chcesz przekazać konkretną rzecz „od razu” |
rozważ zapis windykacyjny w akcie notarialnym |
błędna forma = brak skutku „od razu” |
|
Jest majątek „trudny” (firma/udziały) |
plan sukcesji + dokumentacja + konsultacja |
paraliż majątku i spory między spadkobiercami |
|
Pomijasz część rodziny |
przemyśl ryzyko zachowku i komunikację |
długie procesy i rozliczenia |
|
Testament własnoręczny „na szybko” |
checklist + czytelność + bez dopisków |
nieważność formalna |
ASCII: ścieżka postępowania (schemat)
Decyzje (kto / udziały / wariant awaryjny) | Wybór formy: własnoręczny —— notarialny | | Sporządzenie treści Akt notarialny (+ opcje: zapis windykacyjny) | Zabezpieczenie dokumentu (miejsce + informacja dla zaufanej osoby + ewent. rejestr) | Aktualizacja po zmianach życiowych | Po śmierci: odnalezienie -> otwarcie i ogłoszenie -> stwierdzenie nabycia spadkuChecklist do wydruku (12 punktów)
- Dokument jest wyraźnie oznaczony jako „testament”.
- W testamencie wskazałem(-am) osoby jednoznacznie (imię, nazwisko, relacja, najlepiej data urodzenia).
- Określiłem(-am) udziały w spadku jasno (albo wskazałem(-am) jednego spadkobiercę).
- Przewidziałem(-am) wariant awaryjny (gdy ktoś nie może/nie chce dziedziczyć).
- Nie wprowadzałem(-am) „warunków” przy powołaniu spadkobiercy.
- Testament własnoręczny napisałem(-am) w całości odręcznie.
- Testament podpisałem(-am) w sposób identyfikujący mnie.
- Dodałem(-am) datę (zalecane).
- Odwołałem(-am) wcześniejsze testamenty (jeśli istniały).
- Uniknąłem(-am) dopisków i skreśleń „po czasie”.
- Testament jest zabezpieczony i wiadomo, gdzie go szukać.
- Rozważyłem(-am) notariusza / rejestr przy ryzyku sporu.
Co sprawdzić w aktualnych przepisach (evergreen)
Jeśli chcesz mieć 100% aktualność na dzień sporządzania testamentu, sprawdź:
- formy testamentu i wymagania formalne (KC – rozdział o formie testamentu);
- zasady dotyczące warunku/terminu w testamencie;
- przepisy o zapisie windykacyjnym i jego skutkach;
- przepisy o zachowku (kto, kiedy i jak jest liczony);
- aktualne zasady i opłaty notarialne (rozporządzenie o taksie notarialnej) – nie kieruj się starymi cennikami z internetu.
FAQ – najczęstsze pytania
1) Czy testament napisany na komputerze jest ważny?
Co do zasady nie jako testament własnoręczny – forma własnoręczna wymaga pełnej odręczności. Bezpieczniej wybrać inną dopuszczalną formę (np. notarialną).
2) Czy brak daty unieważnia testament własnoręczny?
Data jest bardzo ważna dowodowo i praktycznie (kolejność testamentów, okoliczności). Brak daty bywa źródłem sporu – dlatego zwykle warto ją wpisać.
3) Czy małżonkowie mogą sporządzić jeden wspólny testament?
Nie – testament wspólny jest co do zasady niedopuszczalny; każdy sporządza swój.
4) Czy mogę uzależnić spadek od warunku (np. „jak skończy studia”)?
To ryzykowne: przy powołaniu spadkobiercy warunek/termin bywa traktowany jak nieistniejący, a czasem powoduje nieważność powołania.
5) Czym różni się zapis windykacyjny od „zwykłego zapisu”?
Zapis windykacyjny może powodować nabycie przedmiotu „z chwilą otwarcia spadku”, ale wymaga aktu notarialnego. Zapis zwykły to najczęściej roszczenie do spadkobierców.
6) Czy testament notarialny można odwołać?
Tak – co do zasady testament można zmienić/odwołać. Najczytelniej zrobić to przez nowy testament (często z klauzulą odwołania poprzednich).
7) Co jeśli sporządzę kilka testamentów?
W praktyce trzeba ustalić, które postanowienia są późniejsze i czy są sprzeczne. Dlatego warto datować dokumenty i odwoływać poprzednie.
8) Jak zabezpieczyć testament, żeby rodzina go znalazła?
Ustal miejsce przechowywania, poinformuj zaufaną osobę, rozważ notariusza i rejestr (NORT).
9) Czy mogę pominąć dziecko w testamencie?
Możesz inaczej rozporządzić spadkiem, ale trzeba liczyć się z ryzykiem roszczeń o zachowek (zależnie od sytuacji).
10) Kto może podważyć testament?
Zwykle osoby, które mają w tym interes prawny (np. potencjalni spadkobiercy ustawowi). Podstawy zależą od faktów (forma, świadomość, presja, autentyczność).
11) Co po śmierci: sąd czy notariusz?
Zależy od okoliczności sprawy i rodzaju testamentu. W wielu przypadkach możliwe jest poświadczenie dziedziczenia u notariusza, ale są wyłączenia (np. testamenty szczególne).
12) Czy da się „przepisać w testamencie” majątek wspólny małżonków?
Testament dotyczy majątku spadkodawcy. Przy majątku wspólnym często potrzebna jest analiza (co wchodzi do spadku, a co nie). W razie wątpliwości lepiej skonsultować treść z notariuszem.
13) Czy muszę użyć słowa „testament” w treści?
To nie zawsze jest formalnie konieczne, ale jest bardzo pomocne dowodowo i interpretacyjnie – zmniejsza ryzyko sporu, czy to „ostatnia wola”.
14) Czy testament ustny jest bezpieczny?
To forma wyjątkowa, zwykle „awaryjna”, i często rodzi spory dowodowe. Jeśli tylko masz możliwość – wybierz formę zwykłą (własnoręczną lub notarialną).
15) Co jeśli spadkobierca odrzuci spadek?
Wchodzą w grę zasady „kto wchodzi w jego miejsce” (ustawowo lub zgodnie z podstawieniem, jeśli je przewidziałeś). Odrzucenie ma też skutki prawne opisane w KC.
Disclaimer
Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sytuacja spadkowa zależy od konkretnych faktów i dokumentów; przed podjęciem decyzji warto skonsultować sprawę z prawnikiem lub notariuszem.
Uwagi